Meginniðurstöður

Skattamál eru flókin og mismunandi vandamál fela í sér mikilvæg blæbrigði sem er lýst undir miðlægum vandamálum síðar í skýrslunni: Í aðalatriðum má draga hindranir sem fyrir hendi eru saman í tvær meginniðurstöður:

Þegar starfað er í öðru norrænu landi getur verið óljóst hvaða skráningar- og upplýsingaskylda gildir, hvert skatturinn á að renna og hver skatturinn endanlega verður.

Meðal annars fara ívilnanir vegna tvísköttunar eftir því hvers konar tekjur um er að ræða. Sjá skýringar á hinum ýmsu ívilnunum í lok þessa kafla.

Löggjöfin er flókin og felur í sér margar sérreglur sem gera það erfitt að átta sig á hlutunum og leiðir til óhentugrar skattalegrar meðferðar fyrir ákveðna hópa.

Fyrirtæki eiga á hættu að umsýsluálag verði mikið, ef starfsmenn frá öðru norrænu landi vinna heima – jafnvel þó skráning fyrirtækisins ráði ekki úrslitum um það hvort löndin fái hluta af skatttekjum, þar sem það ræðst af skattframtali einstaklingsins og norræna innheimtusamkomulaginu.

Fyrir starfsmanninn getur þetta þýtt að of stórum hluta launanna sé haldið eftir í skatt yfir árið. Mismunurinn er svo endurgreiddur í kjölfar skattframtals, en þessi seinkun getur valdið lausafjárvanda yfir árið, og einnig geta gengisbreytingar skapað verulega óvissu.

Í þeim tilvikum þar sem einstaklingur verður skattskyldur bæði í landi atvinnurekandans og í búsetulandinu getur búsetulandið skattlagt allar heildartekjur einstaklingsins. Búsetulandið á þó að bæta upp þann skatt sem þegar er greiddur í tengslum við launagreiðslur í landi atvinnurekandans, hér er um svokallaða ívilnun að ræða.

Það ræðst af aðstæðum hvers og eins hvaða ívilnanir eru notaðar. Fyrir suma gildir svokölluð undanþáguaðferð (exemption), en samkvæmt henni á ekki að greiða skatt í búsetulandinu vegna tekna sem eru skattlagðar í starfslandinu. Öðrum er ívilnað samkvæmt svokallaðri afsláttaraðferð (credit) þar sem búsetulandið skattleggur allar tekjurnar en veitir afslátt sem nemur þeirri lægri af eftirfarandi tveimur upphæðum: 1) Greiddum skatti í starfslandinu eða 2) skatti, reiknuðum í búsetulandinu, af tekjum sem aflað er í starfslandinu.

Fyrir einstaklinginn getur afsláttaraðferðin haft neikvæðar fjárhagslegar afleiðingar, ef skatthlutfall í búsetulandinu er hærra en skatthlutfall í landi atvinnurekandans. Sumir einstaklingar eru þá með öðrum orðum skattlagðir hærra en aðrir, sem dregur úr hreyfanleika þessara hópa.