FJÖLBREYTILEIKI Í FJÖLMIÐLUM; GÆÐA- OG LÝÐRÆÐISMÁL  

DANMÖRK, ÍSLAND, SVÍÞJÓÐ, NOREGUR

Jafnara kynjahlutfall í heimi fjölmiðla er markmið verkefnisins „Ný norræn fyrirmynd að auknum jöfnuði í norrænum fjölmiðlageira“ sem hlaut styrk frá norræna jafnréttissjóðnum árið 2020. Á þriggja ára tímabili verður góðum fordæmum og tillögum að nýjum stjórnarháttum og vinnubrögðum safnað saman. Í verkefninu eru bæði verkalýðsfélög, háskólar sem bjóða upp á nám í blaða- og fréttamennsku og fjölmiðlar í Danmörku, Íslandi, Noregi, Svíþjóð og Finnlandi virkjuð.

- Í verkefninu höfum við safnað saman og deilt góðum hugmyndum um hvernig við getum tekist á við þær áskoranir sem fréttastofur um öll Norðurlönd standa frammi fyrir, segir Marion Hannerup, sem leiðir verkefnið ásamt Gitte Rabøl.

Þær hafa báðar víðtæka reynslu sem yfirstjórnendur í fjölmiðla- og almannatengslageiranum og báðar starfa þær nú sem sjálfstæðir ráðgjafar.

Verkefninu er ætlað að varpa ljósi á og gagnrýna hinn yfirgnæfandi meirihluta karlmanna sem er til staðar bæði í sjálfu fréttaefninu og inni í fréttastofnunum Norðurlanda. Það að konur fái ekki sama rými og karlar er lýðræðislegt vandamál, segja Marion Hannerup og Gitte Rabøl.

- Þetta snýst um það hver fær að tjá sig og á hvaða hátt, og þetta snýst líka um hver það er sem ber mesta ábyrgð. Það verður að vera meira kynjajafnvægi á milli karlkyns og kvenkyns sérfræðiálitsgjafa og sama má segja um kynjajafnvægið á stjórnendaskrifstofunum, segir Gitte Rabøl.

Hún vill meina að fjölmiðlageirinn einkennist af gömlum hugsunarhætti og hefðum þar sem aðallega karlmenn voru taldir hafa hæfileika til að bera og þar sem karlmenn, meðvitað eða ómeðvitað, passa upp á hvorn annan. Auk þess hefur löngum verið óljóst hvaða leið sé best að fara til að skapa sér starfsframa innan fjölmiðlageirans en allt þetta hefur gert konum torvelt fyrir að komast í æðstu stöður geirans.

Gitte Rabøl og Marion Hannerup taka eftir að fjölmiðlageirinn á Norðurlöndum er kominn mislangt í því að varpa ljósi á og og gagnrýna umræddan kynjahalla.

- Það er í raun fyrst núna sem það vekur viðbrögð í Danmörku ef pallborðsumræður í sjónvarpsþáttum samanstanda einungis af karlkyns þátttakendum. Annarsstaðar á Norðurlöndum hefur þess konar umræða átt sér stað um langt skeið, segir Gitte Rabøl.

Hún vonast til að vinnuaðferðin sem þau munu þróa í verkefninu komi til með að nýtast ýmsum aðilum í fjölmiðlageiranum og að verkefninu takist að vera hvatning með því að benda á góð fordæmi.

- Í Háskóla Íslands eru þeir til dæmis með viku fjölbreytileikans á hverju ári. Kannski væri hægt að gera eitthvað svipað á námsleiðum í blaða- og fréttamennsku annars staðar á Norðurlöndunum, segir Marion Hannerup.

Hún er sannfærð um að fjölmiðlafólk á Norðurlöndum geti lært mikið hvort af öðru og telur að norrænt samstarf geti hraðað breytingum í jafnréttisstarfi.

- Við höfum þessa samheldni hér á Norðurlöndum og við erum forvitin að heyra hvernig önnur Norðurlönd vinna hlutina. Á sama tíma finnst okkur gaman að bera okkur saman við hvort annað og enginn vill koma verst út. Við keppumst við að vera best í öllu og þetta keppnisskap rekur okkur fram á veginn, segir hún.

Marion Hannerup lítur svo á að baráttan í átt að kynjajafnvægi snúist bæði um réttlæti og gæði í fréttamennsku.

- Við erum sannfærð um að fjölbreytni auki bæði gæði í blaðamennsku og að hún bæti lýðræðislega umræðu. Við höfum ekki efni á því að sleppa því að forgangsraða þessum málum, segir hún.