Assit Niels Bohr Instituttet. Visit Faroe Islands. Kim Wyon/Visit Denmark
Nunat Avannarliit unammillersinnaasut
Nunat Avannarliit nunarsuarmi aningaasaqarnikkut patajaassusaat aamma unammillersinnaassusaat, avannaamioqatigiinni inuiaqatigiitsinni pigissaarnerup pitsaasumik ineriartortinnissaannut aamma atugarissaarnerup piumaneqarneruleriartornerani akissaqarnissamut aalajangiisuulluinnarput. Nunani avannarlerni suliffeqarfiit ataatsimut isigalugu nunarsuarmi unammilleqatigiinnermi ajunngitsumik ingerlapput, kisianni nunarsuarmi niuerfinni unammilleqatigiinnermi nuimaneq attanniarlugu suli nutarsartuassapput. Nunat Avannarliit unammilleqatigiissinnaasut siammasissumik suliniuteqarnermik pisariaqartitsipput. Nunat Avannarliit suliffeqarfinnut sinaakkutsit pitsaasut pilersinniarlugit suleqatigiinneq attallugulu annertusartariaqarpaat, avammut niuerneq aamma tunisassiorsinnaaneq siuarsarniarlugu kiisalu Nunani Avannarlerni aamma Baltikumimi digitalimut allannguineq siammasissoq nangillugu, nunap immikkoortua Europami digitaliusumi siuttuuniarlutik.
Takusassiaq 3 Takusassiap inuit Nunani Avannarlerni aamma EU-mi sulisartut amerlassusaasa ineriartornerannik takutitsivoq. Takusassiami inuit 20-64-inik ukiullit ilaapput.
Najoqqutaq Nordregio aamma Nordic Statistics Database (WORK02)
Siulittaasuutitaqartut nunani avannarlerni suliffeqarfiit unammillersinnaassusaat ilaatigut killeqarfiit qaangerlugit suleqatigiinnikkut aamma nutaaliornikkut siuarsarpaat. Siulittaasuutitaqartut aammattaaq Nunat Avannarliit aamma Baltikumip digitalikkut allannguineq akuulersitsinerlu pingaarutillit nangillugu suliaraat, innuttaasut aamma suliffeqarfiit digitalikkut nunap immikkoortuani nunat killeqarfiini aporfinnik ikinnerusunik nalaataqarnissaat qulakkeerniarlugu.
Siulittaasuutitaqartut nunat avannarliit aningaasaqarneri patajaatsut ukkataraat, taakku aningaasaliinermi pingaarutilinni pingaarnersiuinermi aamma siunissami aaqqiissutissanut aningaasaqarnikkut periarfissanut piumasaqaataapput. Ilaatigut siunissami teknologiinik ineriartortitsineq, nalilinnut aamma aaqqiissutissanut periusissat nukittuut, silap pissusianik allanngoriartornermik annikillisitsisut aamma uumassusillit assigiinngiiaarnerannut siuarsaasut. Pingaarnersiuinerit Nunat Avannarliit nunarsuarmi nunap immikkoortuini piujuartitsinerpaanngornissaanut qulakkeerinnittussat. Nunat avannarliit aningaasaqarneranni iniuaqatigiit atugarissaarnerisa pitsaassusaat aamma tapersersorneqarnerat attanniarlugit, patajaatsumik aningaasaqarneq piumasaqaataavoq, taamaalillunilu aamma Nunat Avannarliit inuuniarnikkut piujuartitsiffiusut, peqqinnissaqarfinni aaqqissuussaanerit nutaaliaasut, ilinniartitaanermi aaqqissuussaaneq peqataatitsiffiusoq aamma Nunat Avannarlerni pisortat kiffartuussinerat ataqatigiinnersoq innuttaasunut suliffeqarfinnullu iluaqutaasoq ilanngullugit.
Nunat avannarliit aningaasaqarneri EU-mi aamma nunarsuarmi patajaatsut aamma unammillersinnaasut
Pisuni allanngorarfiusuni pilersaarusiorsinnaaniaraanni, peqatigisaanillu nunat avannarliit ataatsimut soqutigisaat isumagineqarnerat qulakkeerniaraanni aningaasaqarneq patajaatsoq pisariaqartinneqarpoq. Illersornissaqarfiit nukinginnartumik annertusaaffigineqarnissaannik pisariaqartitsinerat iliuuseqarfigineqarnissaannut aningaasaqarnerit patajaatsut pisariaqartinneqarput. Taamaattumik siulittaasuutitaqartut nunat avannarliit aningaasaqarnerit patajaatsut aamma unammillersinnaasut pitsaasunik aamma attanneqarsinnaasunik pisortani aningaasaqartut ukkataraat. Tamanna ilaatigut suliffeqarfeqarfinnik aningaasaqarnikkut aaqqissuusseqqinnernik ilaqarpoq kiisalu suliffeqarfinnut sinaakkutitut atugassat, allaffissornikkut artukkiinerit annikillisinneqarnissaat ilanngullugit, inuussutissarsiornermi tunisassiorsinnaassuseq nunarsuarmi unamillersinnaassusumik tapersernissaa siunertaralugu.
Siulittaasuutitaqartut nunani avannarlerni unammillersinnaassuseqarnerulernissaq taperserpaat, siuariarsinnaanermut periarfissaq pitsanngorsarniarlugu nunani avannarlerni ataatsimut unammilligassat aamma aaqqiissutaasinnaasut ukkataralugit.
Nunat Avannarliit Covid-19-ip nalaani aamma nukissiornikkut ajornartoornermi ilikkagaqarfigisaat aamma misilittagaqarfigisaat, siulittaasuutitaqartut qulaajarpaat. Siunissami aningaasaqarnikkut eqquinerit iliuuseqarfigineranni nukittunerusumik inissisimajumalluni, siornatigut piffissanit nalorninartunit ilinniarfeqarnissaq siunertaavoq.
Nunanit Avannarlernit unammillersinnaassuseqarneq pillugu nalunaarusiaq
Mario Draghip EU-mi unammillersinnaassutsip qanoq inissisimaneranik aamma siunissami ineriartornissaanut nalunaarusiaata, EU-mut nammilligassat tunngaviusut ersarissisippai, tassa Europami tunisassiorsinnaassuseq aamma unammillersinnaassuseq unammillerneqartussat. Nunat Avannarliit nukittuumik inissisimapput, aammalu Europap nukittunerulernissaanut iliuuseqarnermi siuttuunissamut atugassarititaasut eqqortut pigaat, peqatigisaanik Nunat Avannarliit mingutsitsinnginnerunissaq, digitalikkut aamma inuuniarnikkut piujuartitsinissaq ukkatarisinnaallugit. Taamaattumik siulittaasuutitaqartut Nunat Avannarliit Ministeriisa Siunnersuisoqatigiivisa allattoqarfiat peqatigalugu Nunat Avannarliit unammillersinnaassusaat pillugu nalunaarusiamik suliarinnittussarsiornermik aallartitsipput. Nalunaarusiaq Nunat Avannarliit unammillersinnaassusaannut ilisimasanut tapertaassaaq, nukittuffiit aamma ineriartortitsinissamut periarissat Vision 2030-mut nunarsuarmi nunap immikkoortuini unammillersinnaanerpaamik aamma mingutsitsinnginnerpaamik pilersitsinissamut tapertaaneq ilanngullugit.
Siulittaasuutitaqartut aamma Nunat Avannarliit Ministeriisa Siunnersuisoqatigiivi, Nunat Avannarliit unammillersinnaassusaat ukkataralugu ukiumoortumik takorluukkat pillugit ataatsimeersuarnermik ukiaanerani 2026-mi ingerlatsissapput.
Nunat Avannarlerni nammineq ingerlasumik piujuartitsineq pillugu nalunaaruteqartarneq
Nunat Avannarlerni suliffeqarfiit pisariitsumik paasissutissanik avitseqatigiisinnaasariaqarput, piujuartitsineq pillugu paasissutissat ilanngullugit. Tamatuma suliffeqarfiit piujuartitsinerannik aamma mingutsitsinnginnerusumut allannguinerannut siuarsaataassaaq, nunat avannarliit niuerfiat katiternerullugu aamma suliffeqarfinnut allaffissornikkut artukkiinerit annikillisillugit. Suliffeqarfinnut artukkiinernik oqilisaanerit nunat avannarliit unammillersinnaassusaannut tapertaassaaq.
Nunat Avannarlerni nammineq ingerlasumik piujuartitsineq pillugu nalunaaruteqartarnermi suleqatigiinnerup siuarsarneqarnissaa siulittaasuutitaqartut sulissutigaat.
Nunat Avannarliit unammillersinnaassusaat siuarsarniarlugu silassorissuusiamik atuineq aamma ineriartortitsineq
Siulittaasuutitaqartut silassorissuusiap atorneqarnera ukkatarerusuppaat, Nunat Avannarliit aamma Baltikumip pisortat suliffeqarfiini unammillersinnaassusaat aamma sunniuteqarluarnerat siuarsarniarlugit. Siunissami digitalikkut aaqqiissutit nutaaliaasut aamma atoruminartut pilersissavagut kiisalu Nunat Avannarliit aamma Baltikumimi suliffeqarfinnut artukkiinernut oqilisaanerit qulakkeerlugit.
Siulittaasuutitaqartut ilaatigut Nordic Ethical AI Expert Groupimit innersuussutit ingerlateqqippaat.
Nunani Avannarlerni aamma Baltikumimi teknologiikkut kiffaanngissuseqarneq
Nunat Avannarliit aamma Europap sinnera nammineq piginnaasanik ineriartortitsinissamik pisariaqartitsisoq aamma nunarsuarmi teknologiinik tunisassiortunit ataasiakkaanit periutsitigut pisariaqartitsinermik annikillisaasoqartariaqartoq, nunarsuarmi naalakkersuinikkut pissutsit ersarissisippaat. Nunarsuarmi niuernermit immikkuulernissatsinnut tunnganngilaq, periarfissanik allanik piviusunik qulakkeerinninnissamut aamma niuerfimmik oqimaaqatigiissaarnerusunik pilersitsinissamut tunngavoq, nunap immikkoortuini aaqqiissutit unammillernissamut periarfissagissaarfigisinnaasaannik. Siulittaasuutitaqartut periusissiatigut periarfissat aamma suliniutit aalajangersimasut pillugit apeqqut politikkikkut oqaluuserisassanngortippaat, nunap immikkoortuata EU peqatigalugu oqaluuserisinnaasaat.
Nunat Avannarliit Baltikumimiittullu Europami kinaassutsimut uppernarsaatit aamma suliffeqarfiit uppernarsaataannik qaninnerusumik suleqatigiinneq
Nunat Avannarliit aamma Baltikum Nunat Avannarliit Ministeriisa Siunnersuisoqatigiivisa Digitalinngorsaaneranni (MR-DIGITAL) ukiuni kingullerni aamma iluatsilluartumik qanimut EU-mi inatsisit elektroniskiusumik kinaassutsinut tunngasut atulersinneqarnissaannut suleqatigiipput. Suleqatigiinneq taanna suli pitsanngorsarneqarsinnaavoq. Europa Kommissionip Europami suliffeqarfiit ilisarnaataannut tunngatillugu siunnersuutissaa killeqarfiit qaangerlugit suliffeqarfiit aamma pisortat oqartussaasa aamma suliffeqarfit akornanni attaveqatigiinneq ajornannginnerulerlunilu pisariinnerulernissaa ilimanaateqarpoq. Europami suliffeqarfiit ilisarnaataat aamma Nunani Avannarlerni aamma Baltikumimi suliffeqarfiit nunat killeqarfiit qaangerlugit suleqatigiinnissaannut pisariinnerulersitsisinnaavoq kiisalu pisortat oqartussaasuinik iliuuseqaqatigiittarnermik pisariinnerulersitsilluni, naggataatigullu suliffeqarfinnut allaffissornikkut artukkiinerit annikillisarlugit.
Siulittaasuutitaqartut digitalikkut kinaassutsimut uppernarsaatit maannamut suliarineqarnerannut killiffissiorput kiisalu Europami suliffeqarfiit ilisarnaataannik suleqatigiinnerup pioreersup pitsanngorsarneqarnissaannut periarfissaq oqaluuseralugu.
Nunap immikkoortua ilinniartitaanikkut ilisimatusarnikkullu katitigaasoq
Innuttaasut piginnaasaqartut aamma ilinniarluarsimasut aningaasaqarnikkut siuariarnermut attanneqarsinnaasumut aamma nunarsuarmi allanngorarfiusumi, innuttaasut naleqqussarnissaannut annertuumik piumasaqaateqartumut tunngavissamik pilersitsitsivoq.
Digitalikkut aamma mingutsitsinnginnerusumut allannguinermi siunissami piginnaasassat ukkatarineqarput, Nunat Avannarliit tamakkerlugit maanna pisoq. Nunat Avannarlerni siunissami ilinniakkat inuiaqatigiit aamma suliffeqarnerup piginnaasanik pisariaqartitsiffiinut naapertuutissapput. Ilinniarfeqarfinnik katiterineq annertusarneqassaaq. Peqatigisaanik Nunat Avannarliit ataatsimoorfinnik isumalinnik, meeqqanut, atuartunut aamma ilinniartunut ilinniakkani qaffasissutsini tamani atugarissaarnerup annertusarneqarnissaat sulissutigissavaat.
Nunap immikkoortua ilisimatusarnikkut katiteruffiusoq
Ilisimatusarneq aamma nutaaliorneq inuiaqatigiinni unammilligassat ataatsimoorunneqartut aaqqinneqarnissaannut aamma nuna tamakkerlugu nunanilu avannarlerni isumannaatsuutitsinermut aalajangiisuupput. Mingutsitsinngitsumut tunngasumik ilisimatusarneq aamma teknologiit pingaarutillit pillugit suleqatigiinneq kiisalu akisussaaffilimmik nunat tamalaanngorsaaneq aamma ilisimatusarnermi isumannaatsuuneq siulittaasuutitaqartunut pingaartillugit salliunneqarput.
Siulittaasuutitaqartut kvanteteknologip iluani nunani avannarlerni periusissiornissaq siuarsassallugu kissaateqarput. Siulittaasuutiaqarnerup nalaani peqatigisaanik ilisimatusarnermi isumannaatsuutitsinermi najoqqutassat pioreersut, maannakkut aamma siunissami atortussanngortsitsineq ukkatarineqarput. Ilisimasanik avitseqatigiinnissamut periarfissanik siuarsaanissaq, ataatsimut ilisimatusarnikkut suliniutit, ilisimatusarnikkut attaveqaasersuutit aamma piginnaasanik annertusaanissaq pillugit suleqatigiissuteqarnissaq qitiussaaq. Nunat Avannarliit iluanni ilisimatusarnikkut sapinngisamik pitsaanerpaamik qanoq siuarsaasinnaanissamut tunngavoq, aamma Nunat Avannarliit nunarsuarmi naalakkersuinikkut nikerarfiusumi aamma nunarsuarmi teknologiimik ineriartornermi unammillerfiusumi ilisimatusarfittut qanoq inissisimanissaanut. Aammattaaq ilisimatusarnerup, nutaaliornerup aamma unammillersinnaassuseqarnerup akornanni ataqatigiinneq ukkatarineqassaaq.
