Assit Andy Arbeit/Unsplash. NordGen/Norden.org. Ian Taylor/Unsplash.
Nunat Avannarliit mingutsitsinngitsut
Nalitsinni unammilligassat annersaasa ilagaat silap pissusiata allanngoriartornera, uumassusillit ataqatigiiaarnerat aarlerinartorsiortoq aamma uumassusillit assigiinngisitaarnerat appariartortoq. Taamaattumik aaqqiissutinik pitsaasunik sunniuteqarluartunillu nassaarnissarput aalajangiisuulluinnarpoq, Nunat Avannarlernut mingutsitsinngitsumik aamma piujuartitsisumik siunissamut qulakkeerinnissinnaasunik. Tamanna ilaatigut teknologiit mingutsitsinngitsut, najukkami aallaavilimmik mingutsitsinngitsumut allannguinerit, aningaasaqarnikkut iliuuseqarusutsitsinikkut, piujuartitsisumik sanaartornikkut aamma piujuartitsisumik nunalerinermi aamma nerisassiornermi allannguinikkut siuarsaanikkut pissaaq. Nunat Avannarliit nutaaliornermik ingerlasumik aamma unammilleqatigiissinnaasumik mingutsitsinngitsumut allannguinermi siuttuusariaqarput.
Takusassiaq 2 Takusassiami Nunat Avannarliit aamma EU-p nukissamik ataavartumik atuinermi ineriartorneq, ataatsimut nukimmik atuinermik takutitsivoq. Nukimmik allamut nuutsitsinermi annaasat ass. innaallagiamik nukissiornermi aamma ungasianit kiassarnerit ilanngullugit naatsorneqanngillat. Takusassiami Ålandimut paasissutissat amigaataanerat pissutigalugit ineriartornerit takutinneqanngillat.
Najoqqutaq Nordregio aamma Nordic Statistics Database (ENER08) kiisalu Savalimmiuni Avatangiisinut Pisortaqarfik, Savalimmiunit paasissutissat pineqartillugit.
Aningaasaqarnikkut piujuartitsisumik mingutsitsinngitsumut allannguineq
Nunat avannarliit silap pissusianut tunngatillugu iliuuseqartoqarnissaanut pisariaqartitsinermut isumaqatigiipput aammalu Parisimi isumaqatigiissummi anguniakkat angunissaat suleqatigiissutiginiarlugit. Aammattaaq mingutsitsinnginnerusumut allannguineq aningaasartuutaannginnerpaamik pinissaa isumaqatigiissutigaarput. Sapinngisamik aningaasartuutigisagut mingutsitsinnginnerusumut allannguinermi pissarsiffigissavagut. Mingutsitsinnginnerusumut allannguineq sapinngisamik inissisimaffimmi oqimaaqatigiissaakkami pissaaq aamma ataatsimut inuiaqatigiinnik ineriartortitsinermut siuarsaassalluni. Piffinni allanngorartuni nunarsuarmi mingutsitsinnginnerusumut allannguinermut peqataanerup nikerarnerani, Nunat Avannarliit siuttuussapput, nunarsuullu sinneranut mingutsitsinnginnerusumut allannguineq nunarsuup aamma kinguaariit tulliisa siunissaannut pisariaqartumik aningaasaliinerinnaanngitsoq takutillugu, kisianni aamma aningaasaqarnikkut piujuartitsiffiusumik aningaasaliinerusoq, inuit peqqissusaannut tapertaasinnaasoq. Nunat Avannarliit akimorlugit mingutsitsinnginnerusumut allannguinermi aningaasartuuteqarpallaarnaveersaarneq
ilaatigut ilisimasanik avitseqatigiinnikkut, aningaasarsiornikkut periutsini silap pissusianut mianerinninnerup ilanngunneratigut aamma aningaasaqarnikkut politikkinik mingutsitsinnginnerusumut allannguinermik qulakkeerinnittumik suleqatigiinnikkut siuarsarneqarsinnaapput. Suliffeqarfinnik annertuumik mingutsitsilluni aniatitsisunik allannguineq ersarissunik pitsaanerusumik silaannaqalersitsinermik aamma pinngortitap akiuussinnaaneranik suliniutinut sunniuteqartarpoq.
Danskit politikkikkut isumaqatigiissutaannik ‘Aftale om Implementering af et Grønt Danmark’, Danmark nunarsuarmi nunani siullersaalluni nunalerinermi CO2e-mut akileraarummik atulersitsivoq. Peqatigisaanik Danmarkip nunataanik orpippassuaqalersitsinissamik aamma pinngortitaqarnerulernissamik allannguinermik ingerlatsinissamut aningaasasnik milliardinik immikkoortitsisoqarpoq, taamaalilluni silap pissusianik artukkiineq annikillisinneqarluni aamma toqunartunik aniatitsineq annikillisillugu, ermup avatangiisiinut iluaqutaasumik. Isumaqatigiissut aalajangersimasumik mingutsitsinnginnerusumut allannguinissamut iliuuseqarnermik takutitsivoq, siammasissumik politikkikkut isumaqatigiissutigineqarluni. Siulittaasuutitaqartut misilittakkat taakku aallaavigalugit avannaamioqatigiit sapinngisamik mingutsitsinnginnerusumut allannguineq anguneqarnissaa suleqatigiissutigissallugu ukkataraat, peqatigisaanik nunani avannarlerni inuiaqatigiit piujuartitsisumik inuuniarnikkut oqaimaaqatigiissaarneqarnissaat ukkatarineqarluni. Nunat Avannarliit suleqatigiitsinnagit mingutsitsinnginnerusumut allannguinissap iluatsissinnaannginneranut assersuutaasinnaavoq, Nunat Avannarliit akornanni mingutsitsinngitsunik ikaartaatinik atuilertoqanngippat, tamanna Nunat Avannarliit ministeriisa 2022-mi Nunat Avannarlerni 2030 tikitsinnagu mingutsitsinngitsumik ikaartaateqalernissaanik qulakkeerinninnissaq takorloorneqartoq nalunaaruteqarput. Assingusumik aamma danskit aalisarnerat pillugu isumaqatigiissusiortoqarnikuuvoq, aalisarnermi suliffeqarfissuit mingutsitsinnginnerusumut allannguinissaannut sammiviliisumut, immami avatangiisit pitsaanerulernissaat ukkataralugit.
Mingutsitsinnginnerusumut allannguineq ingerlanneqartoq aamma silap pissusianut naleqqussarneq illoqarfinni, nunatani, aamma suliffeqarnermi suliffinngiffeqarnermilu allanngornernik kinguneqarput. Siulittaasuutitaqartut mingutsitsinnginnerusumut allannguineq qanoq ililluni najukkami inuiaqatigiinnut aamma isorliunerusunut pissarsiaqarfiussanersoq ukkatariniarpaat. Mingutsitsinnginnerusumut allannguinissamut silap pissusianut tunngatillugu naleqqussarneq aamma assersuutigalugu ataavartumik nukissiuutinut aningaasaliinerit najukkami inuiaqatigiinnut periarfissiinissaat, artukkiinertut misigineqannginnissaat aalajangiisuulluinnarpoq. Tamanna aamma suliffeqarfissuit nalinginnaasut aamma pingaarnertut inuussutissarsiutit (aalisarneq, nunalerineq aamma orpippassuarnik atuineq) mingutsitsinnginnerusumut allannguinissaannut atuuppoq.
Siulittaasuutitaqartut qanoq najugaqariaatsitsinnut aamma sanaartoriaatsitsinnut tunngatillugu mingutsitsinnginnerusumut allannguinermi ukkatarerusuppaat. Taamaattumik siulittaasuutitaqartut nunat avannarliit ministeriisa ineqarnermut sanaartornermullu suliassaqarfimmi ataatsimiititsinermut qaaqqusisuuniarput, ilaatigut mingutsitsinngitsumik, Nunat Avannarlerni sanaartornermi inissianilu kaajallaasitanik aamma digitalikkut allannguinermi periarfissat aallaavigineqarnissaat siuarsarniarlugit.
Teknologiit nutaat mingutsitsinnginnerusumut allannguineq sukkatsissavaat
Nunat Avannarliit nunarsuarmi nunat immikkoortuinit 2030-mi piujuartitsinerpaanngussappata, mingutsitsinnginnerusumut allannguineq sukkatsinneqassaaq. Gassit kissattoorutit annikillisinnissaannut teknologiinik nutaanik aamma ilisimaneqartunik iluaqutaasinnaasunik peqarpoq. Taamaattumik teknologiit tamakkut mingutsitsinngitsut nutaat ineriartortinneqarnissaannut pitsaasunik naapertuuttunillu sinaakkutinik pilersitsisoqassaaq, soorlu brint aamma CO2 (CCS)-nik tigusisinnaasut toqqorsiviillu.
Brint
Nunat avannarliit mingutsitsinnginnerusumut allannguinermi angusaqangaatsiareerput aamma amerlasuutigut nunarsuup sinneranut isumassarsiortitsisuullutik. Alloriarnerit tulliisa ilagissavaat suliffeqarfissuarnut aamma suliffeqarfinnut, siunissamut silap pissusianut sunniuteqanngitsumut allannguinissamik ajornartorsiortunut orsussamik qulakkeerinninnissaq. Tamanna pingaartumik suliffeqarfissuarnut nukissiuutinik annertuumik atuisunut kiisalu silaannakkut aamma imaatigut angallannermut, toqqaannartumik innaallagiamut allanngortitsisinnaanngitsunut naleqqutissaaq. Brinti mingutsitsinngitsoq aamma orsussat allat power-to-x ikummatissat uumassusilinnit pilerfeqartut atorunnaarsikkiartorsinnaavaat, nukissiuutinillu ataavartunik taarserlugit.
Pingaartumik angallannermi CO2 -mik pissarsisinnaanermut sunniuteqarsinnaavoq. Taamaattumik CO2 katersanik qanoq atorluarneqarsinnaanerinut oqimaaqatigiissaartumik isummernissaq pingaaruteqarpoq. Mingutsitsinnginnerunissamik anguniakkagut angussagutsigit, nunat avannarlerni suliffeqarfiit mingutsitsinnginnerusumut allannguiniarnerminni brintimik pissarsisinnaanissaat pingaaruteqarpoq.
Brinti aamma power-to-x-imik tunisassiorneq aamma nukitssiornermik aaqqissuussaanermi eqaallisaanermut ilaasinnaavoq, taakku ataavartumik nukissiornermik pileraluttuinnarput. Tassani orsussanik mingutsitsinngitsunik tunisassiorneq innaallagiap mingutsitsinngitsup pissarsiaruminassusaanut akunnermit akunnermut tunngatillugu naleqqussarneqarsinnaavoq.
Brintimut aamma PtX-nik nioqqutissanut allanut mingutsitsinngitsunut niuerfik suli ineriartortinneqarpoq, piumaneqarneralu annertusiartussangatinneqarpoq. Piumaneqarnera taamaallaat Nunat Avannarlerniinngilaq, Europami tamarmi pivoq. Periarfissaq allatut oqaatigalugu annertusisinnaavoq. Siulittaasuutitaqartut mingutsitsinngitsumut brintimut aamma orsussanut allanut power-to-x-inut atugassaritinneqartut siuarsarneqarnissaat immikkut ukkataraat, periarfissaq taamaalilluni piviusunngortinneqarsinnaassammat.
CCS
CO2 (CCS)-mik tigooqqaaneq aamma toqqorsineq nunarsuaq tamakkerlugu Parisimi isumaqatigiissummik, Europami EU-p anguniagaanik aamma Nunat Avannarliit nunarsuarmi 2030-mi nunap immikkoortuini mingutsitsinnginnerpaanissamik anguniakkanik, silap pissusianut tunngatillugu anguniakkat piviusunngortinnissaannut sakkussaq pingaaruteqarpoq. CCS aalajangersimasumik CO2 -mik aniatitsinermik annikillisitsinissamut ilaatigut eqqagassaasivinnut, nukissiorfinnut aamma suliffeqarfissuarnit mingutsitsisunit atorneqarsinnaavoq. Aammattaaq gassinik kissattoorutinik piiaaneq anguneqarsinnaavoq, assersuutigalugu CO2 biogassiliorfimmit aamma pilersuivinni biogenenit piiaarneqarlunilu toqqorneqarpat. Taamaalilluni CCS peqatigisaanik silap pissusianut sunniuteqarunnaarnissamik anguniakkanut aamma 110-procentimik appartitsinermut tapertaasinnaavoq.
Nunat Avannarliit CCS-ip sinaakkutaannik ineriartortitsinermi siuariangaatsiareerput, nunallu immikkoortua siuttuunissamut periarfissaqarpoq, ukiuni tulliuttuni teknologi iluaqutigalugu mingutsitsinnginnerusumut allanngortitsinermi unammillersinnaaneq siuarsarlugu. Sverige Europami biogent CO2-mik annertunerpaat ilaannik peqarpoq, Danmarkimilu politikkikkut amerlanerussuteqarluartut, Danmarkip nunataa CO2-mik toqqortamik, Danmarkip nammineq pisariaqartitaanit inissaqarluartoq atorluassallugu kissaateqarput. Nunat Avannarlerni CCS-mik suleqatigiissuteqarneq annertusiartorpoq, DK-mi CCS-mik suliffissuaq siulleq ingerlatilissallugu Ørsted sulissuteqarpoq, tassungalu atatillugu Norgemi CO2-mik toqqorsivik (Northern Lights) atorniarpaat. Suliffissuaq 2026-mit tamakkiisumik ingerlalissaaq.
Danskit kaammattuinerisigut CSS pillugu Nunat Avannarliit Ministeriisa Siunnersuisoqatigiivini ukiunut pingasunut pilersaarummik aallartitsisoqarpoq. Pilersaarutip oqaluuserisassanngortitsinikkut nunat akornanni suleqatigiinneq qaninnerulersissavaa, sukkanerusumik naleqarnerulertitsinissaq siunertaralugu. Danmark aamma Sverige tamakkiisumik naleqarnerulersitsinermik pilersitsiniarlutik naalagaaffimmit annertuumik tapiissuteqartarput. Siulittaasuutitaqartut taamaattumik CCS-mut tunngatillugu nunap killeqarfii qaangerlugit assartuineq aamma attaveqaasersuutit immikkut ukkataraat.
Inuussutissanik, nunalerinermik aamma aalisarnermik suliffeqarfissuit piujuartitsisut aamma akiuussinnaassuseqartut.
Nunat Avannarliit inuussutissat peqqinnartunut aamma piujuartitsisunut qulakkeerinninnermut aamma nunalerinermi aalisarnermilu suliffeqarfissuit mingutsitsinnginnerusumut allannguinerannut tunngatillugu siuttuussapput. Aaqqiissutissat ataatsimut aatsaat eqqarsaatigigutsigit aamma allannguinermi immikkoortut tamaasa isiginiarutsigit tamanna pisinnaavoq. Kikkut tamaasa peqataatissavagut. Inuussutissanik pilersuinermi isumannaatsuunerup patajaatsuunissaanik pisariaqartitsineq nunarsuarmi pissutsit pingaarnerulersippaat, nunami namminermi aamma Nunat Avannarliit nunap immikkoortuatut, nunalerinermik, aalisarnermik aamma uumatitsivinnik suliffissuit pitsaasumik tapertaaffigisinnaasaat.
Avannaamiuni inuussutissatigut aaqqissuussaanerit akiuussinnaasut
Nunat avannarliit inuussutisanut, nunalerinermut aamma orpippassuarnik atuinermut suliffissuaqarfit nunat avannarliit pilersuinermut upalungaarsimanerannut aalajangiisuulluinnarput. Nunat Avannarliit inuussutissanut aaqqissuussaanernut akiuussinnaanerusunut annertuumik alloriaateqareerput. Kingullermik ‘Karlstaderklæringen’-mik upalungaarsimanermut aamma patajaassusermut tunngasoq (2024). Siulittaasuutitaqarnermi ministerit siunnersuisoqatigiivisa Kuopiomi (juni 2025) ataatsimiinneranni oqaluuserisat malitseqartinneqarput aamma suliniutinik aallartitsisoqarpoq, Nunat Avannarliit akornanni misilittakkanik avitseqatigiinneq pitsaanerulersinniarlugu aamma Nunat Avannarliit patajaannersutut, akiuussinnaanerusut aamma inuussutissarsiutinut nunalerinermullu suliassaqarfiit nukittunerusut anguniarlugit.
NordGensip sulinera attaveqaasersuutinut pingaarutilinnut annertuumik imaqarpoq, nunap atorneqarnerani genetiskimik isumalluutit attanniarlugit, inuussutissanik aamma nerukkaatinik pilersuineq ajornaallisinniarlugu ilisimatusarnermut aamma pitsanngorsaanermut tunngaviusoq, taamatullu aamma silap pissusianut avatangiisinullu piumasaqaatit angusinnaajumallugit. Siulittaasuutitaqarnermi NordGensip sulinera paarilluarneqassaaq
Kinguaariit nikinnerat
Nunani avannarlerni nunalerinermi, inuussutissalerinermi, aalisarnermi, uumatitsiveqarnermi aamma orpippassuarnik atuinermi suliffeqarfinni inuusuttunik amerlanerusunik pisariaqartitsisoqarpoq. Tassa imaappoq MR-FJLS-mi tamani. Suliffeqarfissuit sulisussarsiornermi annertuunik unammilligassaqarput, aammalu suliffeqarfinni agguaqatigiissillugu ukiut qaffakkiartorput. Unammilligassat ilaatigut suliffissuit akissarsianut aamma suliffimmi atukkanut tunngatillugu suliffissuarnut allanut unammillersinnaanikkut ajornakusoortitsinerannik pissuteqarput.
Nunat Avannarliit Ministeriisa Siunnersuisoqatigiivi 2023-mi takorluukkamik suliniumik aallartitsinissamik pingaarutilimmik aalajangiipput, nunat avannarliit ataatsimut inuussutissanut aaqqissuussaanermi inuusuttut atuuffiat pitsanngorsarniarlugu suliniuteqarniarlutik aamma suliffeqarfissuarni assigiinngisitaarneq annertusarniarlugu. Tamanna Nunat Avannarliit Ministeriisa Siunnersuisoqatigiivisa qitiusumik silisimatusarfiani, Nordregiomi tunngavoqarpoq.
Siulittaasuutitaqartut takorluukkamik suliniut ingerlateqqippaat aammalu suliniutaasinnaasunik nutaanik aallartitsillutik. Inaarutaasumik takorluugaq saqqummiunneqassaaq aamma qitiusumik suliniutit aallartinneqarlutik.
Inuussutissatigut aaqqissuussaanerit piujuartitsisut
Nunat Avannarliit nerisaqarnermut isumannaatsumut, peqqinnartumut aamma piujuartitsisumut suleqatigiinnermi siuttuunissaat pingaaruteqarpoq, inuussutissat naasuneersut aamma uumatitsivinneersut ilanngullugit, kiisalu Nunat Avannarlerni nerisassanik maangaannartitsinerup annikillisinnissaanut suleqatigiinnikkut. Nunani avannarlerni inuussutissatigut aaqqissuussaanikkut piujuartitsinerup aamma akiuussinnaassuseqarnerup suleqatigiissutiginissaat ukkatarineqassaaq, suliffeqarfissuarni naleqarnerulertitsineq aamma unammillersinnaassuseq ilanngullugit.
Nunat Avannarliit aamma nerisassiornikkut tulluusimaartuupput, Ny Nordisk Madimik aamma Nordiske Køkkenmanifestimik ukiuni 20-ni kingullerni nunani tamalaani meqqimik nukittuumik pilersitsinikuupput. Siulittaasuutitaqarnermi Ny Nordisk Mad Nunani Avannarlerni ulluinnarni nerisanut siammarterneqarnissaa sulissutigineqassaaq. Ny Nordisk Mad siammariartornera Nunat Avannarliit inuussutissatigut aaqqissuussaanernut peqqinnarnerusunut, iluanaarnarnerusunut aamma akiuussinnaanerusunut ineriariartornermi katersuutsinnissaannut periarfissaqarpoq.
Siulittaasuutitaqartut inuussutissat imarmiut aamma inuussutissat inuit peqqissusaannut aamma pilersuinermi isumannaatsuutitsinermut pitsaanerusumut qanoq tapertaasinnaanerannik misissueqqissaarnermik aallartsitsipput, kiisalu qanimut aamma upalungaarsimanermut tunngatillugu pitsanngorsaanissamut. Tamatuma Nunat Avannarliit unammilleqatigiinnermi iluaqutissaqartissinnaavai, peqatigisaanik avatangiisimut aamma silap pissusianut pingaartitsisoqarluni.
Piujuartitsisumik aalisarnermik aqutsineq
Inuit assigiinngitsunik suliaqarnerisigut imaq tatineqarpoq. Taamaattumik pinngortitaq atugarput qanoq sunnernerlugu eqqumaffigissavarput. Nunat avannarliit aalisarnermik imartatsinnut paarinninnerusumik siuarsaassapput aamma aalisagaqatigiinnik piujuartussanik qulakkeerinnillutik. Tamanna uumassusillit ataqatigiiaarnerannit tunngavilimmik ingerlanneqassaaq, immamik atuineq aamma illersuineq oqimaaqatigiissaarlugit.
Nunat avannarliit imartaannik aqutsinermut tamakkiisumik isiginnittumik pisariaqartitsisoqarpoq, siunissami periarfissanik aamma aaqqiissutissanik oqariartuuteqartunik tapersiisunik, aamma imartat peqassutsikkut, avatangiisitigut, inuuniarnikkut aamma aningaasaqarnikkut piujuartitsisumik qanoq aqunneqarsinnaanerinik atorneqarsinnaanerinillu isiginnittumik. Siulittaasuutitaqartut taamaattumik immikkut aalisarnermik suliffeqarfissuit mingutsitsinnginnerusumut allanngortinneqarnissaat aamma uumassusillit ataqatigiiaarnerannik tunngavilimmik aalisarnermik aqutsinissaq immikkut ukkataraat.
Immami avatangiisit ingerlaavartumik tatineqarnerat annikillisinneqassaaq, imartanut ataatsimut isiginnittumik pilersaarusiornikkuut atuinikkullu periuseqarnikkut, aalisarneq, immamik atuineq, pinngortitaq aamma imaatigut nutaamik attaveqaasersuutit soorlu anorimik nukissiornerit oqimaaqatigiissaarlugit, immap naqqani uumasut soorlu saarulliit sunniivigineqarneri ilanngullugit.
Siulittaasuutitaqartut nunanut avannarlernut Savalimmiuni ataatsimeersuarnermik immap naqqani uumasut pillugit aaqqissuussissaaq, peqassutsimik annertusaaneq aamma aalisarnerup, aqutsinerup, silap pissusiata aamma uumassusillit ataqatigiiaarnerisa akornanni attuumassuteqarnerit ukkataralugit.
Aalisarnermik aqutsineq immami avatangiisit aamma uumassusillit ataqatigiiaarnerannik aaqqissuussaanerit atuuffiillu ataatsimut aqunneqarnerannut ilaapput. Nunat Avannarlerni aalisagaqatigiinnik aalisarneqartunik aqutsinerup aalisagaqatigiit piujuartuunissaat qulakkiissallugu ukkatarisariaqaraluarpaat, uumassusillit ataqatigiiaarnerannik tunngaveqratumik, aningaasaqarnikkut aamma akuutissalersorneqanngitsunik nerisaqarneq piujuartitsiffiusumik siunissami aalisakkat isumalluutit atorneqarnerat qulakkeerniarlugu.
Uumassusillit ataqatigiiaarnerannik tunngaveqartumik imartanik aqutsineq aamma imaani pioqatigiinneq
Nunani Avannarlerni Imartanut pilersaarutit nunarsuarmi pingajoqiusamik ajornartoornerup pinngitsoortinnissaanik siunertaqarpoq – silap pissusiata allanngoriartornera, uumassusillit assigiinngisitaarnerannik annaasaqarneq aamma mingutsitsineq – nunat avannarliit akornanni imartani avatangiisit, aamma pioqatigiinneq immami avatangiisit akornanni suliaqarnerit pillugit suleqatigiinnerup nukittorsarneratigut. Pilersaarut avannaamioqatigiit politikkikkut nalunaarutaannit arlalinnit tunngaveqarput, ministerit imartat, silap pissusia aamma uumassusillit assigiinngisitaarnerat pillugit nalunaarutit ilanngullugit, kiisalu ministeriunerup piujuartitsisumik aningaasaqarneq aamma mingutsitsinngitsumut allannguineq pillugit nalunaarutaanit. Nalunaarutit taakku politikkikkut ataqatigiissaakkamik aamma anguniagartuumik nunap immkkoortuani suliniuteqarnermut tunngaviupput.
Pilersaarutip aammattaaq Kunngeqarfiup Danmarkip Issittumi nukittuunik attaveqarfinnik pilersitsinissamik pingaarnersiuineranut Issittumi siulittaasuutitaqarnermi ujartuiniarpoq. Tassani immikkut sumiiffimmi aalajangersimasut attanneqarnissaannut iliuusissat pingaartinneqarput, imartanik sumiiffinnik pilersaarusiornermut sakkussanik ineriartortitsineq kiisalu avatangiisinik sunniinernut soorlu immap naqqani nipiliornernut aamma Issittumi imartani eqqakkanut isumaginninneq. Imartanik aqutsinermi akuliutsitsilluni periuseqarnikkut pilersaarutip avatangiisinik illersuinerup, aningaasaqarnikkut ineriartortitsinerup aamma silap pissusianik mianerinninnerup akornanni sunneeqatigiinnerit siuarsarusuppai, Issittumi uumassusillit ataqatigiinneri mianerisariallit immikkut ukkataralugit.
Siulittaasuutitaqartut nunani avannarlerni annertuumik Københavnimi workshopimik ingerlatsiniarput, sumiiffiit illersukkat (MPA aamma OECM) ukkataralugit, kiisalu immap aamma silap pissusiata akornannni atassuteqarnerit, immap mingutsinneqarnera, imartani kiatserujussuartarnerit, kuldioxidimik piiaanerit aamma uumassusillit uumasinnaanerat ilanngullugit.
Workshoppimi aammattaaq ataatsimut uumassusillit ataqatigiinnerannik tunngavilimmik ukkatarinnittoqarpoq, ilaatigut immami avatangiisit, aalisarnerup aamma immami anorip akornanni pioqatigiinnerit ilanngullugit. Workshopimi aamma takorluukkatigut suliniutit Samskagip aamma NorScenip ingerlateqqinneqarnerisa qiteqqunnerani killiffimmik suliaqarpoq.
