Info Norden: Hæddarpunkt í 2024

Info Norden er eitt av átøkunum hjá Norðurlendska Ráðharraráðnum í strembanini eftir at gera tað lættari hjá fólki at flyta seg millum Norðurlond, og at gera sær dælt av norðurlendskum møguleikum. Í 2024 rakk kunningartænastan út til fleiri íbúgvar, og hevur eyðmerkt og minkað um fleiri markaforðingar sum framvegis skapa trupulleikar hjá borgarum og fyritøkum.

• Aldri áður hava so mong sóknast eftir kunning um møguleikar í Norðurlondum: Vitjunartalið á heimasíðuni hjá Info Norden í 2024 var 24,8 prosent hægri enn í 2023. Síðurnar vóru vitjaðar fleiri enn 2,5 milliónir ferð, deilt á yvir 3 milliónir síðuvísingar. Hetta eru hægstu tøl nakrantíð. Noreg er framvegis landið ið flest borgarar sóknast eftir upplýsingum um: 30 prosent av síðunum sum vóru vístar vóru um Noreg.
• Brúkarar hjá Info Norden finna í størri mun kunning á netinum: Info Norden svaraði 4 411 fyrispurningum í 2024. Talið av fyrispurningum fall 4,4 % í mun til árið fyri. Hækkandi talið av vitjandi á heimasíðuni ber boð um at fleiri brúkarar finna tað teir sóknast eftir, uttan at hava tørv á at seta seg í samband við Info Norden. Talið av fyrispurningum í mun til heimasíðuvitjanir minkaði frá 2,3 fyrispuringar fyri hvørjar 1.000 vitjanir í 2023, til 1,7 í 2024. Hetta er í tráð við málið hjá Info Norden um at tey flestu skulu finna tað tey sóknast eftir á norden.org.
• Nýggir leiðvísarar geva brúkarunum yvirlit: Info Norden hevur seinastu árini ment nakrar leiðvísarar, sokallaðar guides, stílaðar ávísum málbólkum og ítøkiligum støðum. Í 2024 gav Info Norden út leiðvísarar um fjarstøðu- og hybrid arbeiði, at flyta sum eldri, og í samstarvi við Nordjobb ein leiðvísara um fyribils uppihald og árstíðarbundið starv. Ígjøgnum árið hevur Info Norden víðariment kunning um trygd á heimasíðuni, í samstarvi við norðurlendsku trygdarmynduleikarnar.
• Info Norden er liður í norðurlendska markaforðingararbeiðnum: Millum fyrispurningarnar sum Info Norden hevur svarað í 2024, vóru 201 støður har brúkarin møtti avbjóðingum í fría flytiførinum í Norðurlondum. Info Norden hevur samskift við Markaforðingarráðið um møguligar nýggjar markaforðingar, og hevur boðað frá 4 av hesum til avgreiðslustovuna hjá Markaforðingarráðnum í Norðurlendska Ráðharraráðnum. Info Norden luttekur harafturat í landsparta markaráðum, einfaldingarbólkum og markaforðingarnetverkum í londunum hvør sær. 

We appreciated Info Norden's visit and the opportunity to share practices in advising citizens. Their system, designed for the specificities of the Nordic region, is an excellent model for supporting mobile citizens. The visit provided valuable feedback by identifying common challenges and trends, closely aligned with ECAS work and YEA  observations. It highlighted the importance of greater networks’ interaction to foster innovation and improve support for citizens’ mobility across European regions. 

• Samstarv skal styrkja norðurlendsku og baltisku starvsportalarnar: Í 2024 var eitt samstarv stovnað millum Info Norden, Norðurlendska Ráðharraráðið, Euroguidance og almennu útbúgvingar- og starvsportalarnar í Norðurlondum og baltisku londunum. Endamálið er at deila vitan, royndir, skapa góð netverk yvirum landamørk, og at kjakast um menning av talgildum loysnum sum skulu lætta um hjá borgarum at fáa yvirlit í norðurlendska útbúgvingar- og arbeiðslívinum. Ein ráðstevna í Tromsø var byrjanin til stovnsetta samstarvið, og hetta netverkið hevur ætlanir um fleiri tiltøk í 2025.
• Felags norðurlendskur arbeiðsmarknaður 70 ár: Avtalan um felags norðurlendskan arbeiðsmarknað hevur verið til síðan 1954. Saman við Arbetsmarknadsdepartementet í Svøríki, Arbetsförmedlingen, Nordregio og Norden i fokus skipaði Info Norden fyri einari hátíðarhaldsráðstevnu í Malmø. Evnini ið vóru havd á lofti vóru m.a. hvussu tað kann blíva lættari hjá fólki og fyritøkum at gagnnýta møguleikar í øðrum norðurlondum, at trupulleikar ið standast av talgildum loysnum yvir landamørk mugu loysast, týdningin av at leggja til rættis fyri tey ið ynskja at arbeiða í fjarstøðu, at Norðurlond skulu blíva meira dragandi fyri arbeiðsmegi úr øðrum londum, og at tað skal verða lættari fyri borgarar úr londum uttanfyri ES og EBS at átaka sær størv yvirum landamørk. 
• Frítt flytiføri í Norðurlondum og Evropa: Arbeiðið við at styrkja fría flytiførið í Norðurlondum gongur hond í hond við fleiri evropisk átøk. Info Norden deildi vitan við fleiri evropiskar tænastur og skipanir í 2024, við einari vitjan í Brússel. Fundir við Single Digital Gateway, Your Europe, European Citizen Action Service, Your Europe Advice, Europass og eIDAS gav greiðar ábendingar um at har eru stórir menningarmøguleikar við samstarvi.  
• Info Norden setur frítt flytiføri á dagsskránna í Norðurlondum: Info Norden setti Norðurlond á dagsskránna til fleiri av fólkafundunum. Norðurlandadagin, Järvaveckan, Útnorðurdagin og Margretedagene. Markaforðingar í vinnulívinum, talgildar forðingar og loysnir, trygd, framtíðar arbeiðsmarknaður, yrkisútbúgvingar og politisk sameining í Norðurlondum vóru nøkur av evnunum sum politikarar, umboð frá vinnulívinum, granskarar og onnur sum arbeiða við hesum evnum kjakaust um.
• Samstarv við Norðurlendsku sendistovurnar setir sjóneygu á íbúgvar og fyritøkur: Í fleiri ár hevur Info Norden uppbygt eitt tætt samstarv við norðurlendskar sendistovur. Í 2024 hevur Info Norden samskift við so gott sum allar norðurlendsku sendistovurnar í Norðurlondunum. Samskiftið er viðkomandi fyri at deila vitan um hvat gongur fyri seg í londunum, og um hvørjar avbjóðingar borgarar hava í samband við at flyta millum lond fyri at arbeiða ella lesa í Norðurlondum.

I samarbeid med Info Norden har Euroguidance Norway og Nordisk ministerråd i 2024 etablert et nordisk-baltisk nettverk for utdanningsportaler.  Info Norden har vært en uvurderlig partner i gjennomføringen av webinarer og ikke minst den store konferansen i Tromsø. Info Norden tok del i programkomitéen og var gruppeledere både i webinarene og på det fysiske arrangementet. Vi håper på et fortsatt godt samarbeid med Info Norden nå som nettverket er etablert.

• Info Nordens fær virðisløn fyri góða tænastu til borgarar: Info Norden fekk virðislønina "Årets nordiske gjerning 2024" frá Pohjola-Nordens Ungdomsforbund som tøkk fyri ‘langskygt og gott samstarv, sum hevur økt tilvitið hjá ungum um møguleikar og avbjóðingar í samband við at flyta, lesa og arbeiða í Norðurlondum.” 
• Markaforðingar settar í brennidepilin og Info Norden skipað av nýggjum: Info Norden verður í 2025 partur av Skipanini fyri  Frítt Flytiføri í Norðurlondum, sambært nýggju seksáraætlanini hjá Norðurlendsku Samstarvsráðharrunum. Skipanin hevur sum endamál at minka um markaforðingar, fremja frítt flytiføri fyri borgarar og fyritøkur og at styrkja samstarvið millum ymsu átøkini innan markaforðingar- og kunningararbeiði. Fra 2025 verður umsitingin av Info Norden flutt frá Norrønu feløgunum og NORA til norðurlendskar stovnar í teimum ymsu londunum.

Dømi uppá trupulleikar sum brúkarar hjá Info Norden rendu seg í í 2024

• Talgildar forðingar: Talgildar tænastur skulu helst lætta um samskiftið millum borgarar og mynduleikar, men har er ein talgildur múrur millum londini. Tað er so gott sum ógjørligt at innrita á almennar tænastur við talgildum samleika úr einum øðrum norðurlandi. Sjálvt á teimum heimasíðum har borgarar kunnu logga á í øðrum norðurlondum, mangla amboð til at eyðmerkja persónar tvørtur um skipanir í londunum.
• Samskifti millum fólkayvirlit: Tá borgarar flyta úr einum norðurlandi í annað og verða skrásett í fólkayvirliti, verður nakað av kunning samskift millum fólkayvirlitini. Men um tey flyta aftaná hesa fyrstu flyting, skifta navn, ella broyta lívsstøðu sum t.d. við hjúnarbandi, sundurlesing ella við foreldraskapi, so verður hetta ikki samskift. Heldur ikki í samband við andlát er sjálvvirkandi deiling av upplýsingum millum londini. 
• Fulltrú og verjumál: Alsamt fleiri venda sær til Info Norden fyri at spyrja um framtíðarfulltrú ella onnur sløg av verjumálum eru galdandi yvir norðurlendsk landamørk. Trot á altjóða reglugerð ger at onki greitt og alment svar finnst ísv. hetta.
• Málsviðgerðartíðir: Nógvir borgarar uppliva langar málsviðgerðartíðir hjá mynduleikum tá tey flyta millum norðurlond, ella tá mynduleikar í tveimum ella fleiri londum skulu deila upplýsingar. Dømir um hetta er hjá fólkayvirlitum, sosialum mynduleikum, við innflutningi av bili ella tá søkt verður um ríkisborgararætt.
• Viðurkenning av svenskari útbúgving fyri íslendskar serlæknar: Íslendskir læknar sum ynskja at spesialisera seg í Svøríki, hava trupult við at lúka krøv um Svensk Bastjänstgöring (BT) í samband við at søkja um prógv sum serlækni í Svøríki.
• Bankakonto: Nógvir bankar í Norðurlondum nokta at upprætta bankakonto til fólk ið ikki eru skrásett í fólkayvirliti í landinum. Tað ávirkar eitt nú tey ið starvast og búgva í hvør sínum landi, tey sum nýliga eru flutt til eitt land, fólk ið eiga summarhús í einum landi, og fólk ið býr í einum øðrum landi enn avvarandi ið tey eru verji hjá. Í summum førum er hetta eisini ein forðing fyri at borgarar kunnu keypa fastogn í einum øðrum landi.
• At lána útlendskan bil: Ein borgari kann ikki lána ein bil sum er skrásettur í einum øðrum norðurlandi, og koyra bilin í heimlandinum uttan so at bileigarin er við í bilinum. Hetta tí at tann sum lænir bilin verður at rokna sum høvuðsbrúkari av bilinum, og avgjaldsfrí nýtsla av bilinum ikki er loyvd. Tað er heldur ikki møguligt at skrivliga  vátta tíðaravmarkað lán av bili. Trupulleikin er serliga kendur í markaøkjum har tað at flyta seg aftur og fram um landamørkini er gerandisdagur.
• Danskur skattur av pensjónsuppsparingum í útlandinum: Borgarar sum búgva í Danmark boða frá at avkast av útlendskari pensjónsuppsparing verður skattað sum inntøka í Danmark, samstundis sum tey ikki hava møguleika fyri at taka út ella flyta útlendsku pensjónsuppsparingina.

Hvat er Info Norden?