Áætlanir Norrænu ráðherra­nefndarinnar um framtíðarsýn og markmið 2025

Norrænu löndin samþykktu í ágúst 2019 nýja framtíðarsýn Norrænu ráðherranefndarinnar um að Norðurlönd verði sjálfbærasta og samþættasta svæði heims. Framtíðarsýnin hefur leitt til breyttrar forgangsröðunar og átaksverkefna til að tryggja að allt starf styðji með skýrum hætti stefnumarkandi áherslusviðin þrjú, græn Norðurlönd, samkeppnishæf Norðurlönd og félagslega sjálfbær Norðurlönd.

Allt starf Norrænu ráðherranefndarinnar á að stuðla að framkvæmd Framtíðarsýnar okkar fyrir 2030 og hinna þriggja stefnumarkandi áherslusviða.

Liður í þessu eru samstarfsáætlanirnar fyrir árin 2025–2030 sem setja einstaka sviðum markmið og undirmarkmið. Samstarfsáætlanirnar leggja línurnar fyrir starfsemi hvers og eins fagsviðs að norrænum málefnum. Starfsáætlanir heyra svo undir þær og skilgreina nánar aðgerðasvið sem leggja skal áherslu á svo að hvert og eitt fagsvið nái í samstarfi við önnur svið markmiðum sínum og undirmarkmiðum.

Norræna ráðherranefndin beitir nýrri aðferð við markmiða- og árangursstjórnun árin 2025–2030. Breytingarkenning liggur að baki markmiðastjórnuninni sem tekur mið af stöðluðum viðmiðum um árangursmiðaða stjórnun sem hefur verið löguð að starfsemi Norrænu ráðherranefndarinnar. Tilgangurinn er að gera starfið markvissara, auðvelda forgangsröðun og búa þannig um hnútana að unnt sé að mæla árangurinn og áhrifin af fjárhagsáætlun ráðherranefndarinnar með hliðsjón af almennri pólitískri markmiðasetningu.

Markmiðastjórnun vegna fjárhagsáætlunarinnar hefur á liðnum árum verið hluti af áætluninni sjálfri þar sem tekið var mið af árangursmarkmiðum sem voru skilgreind fyrir hvern og einn fjárhagslið. Frá árinu 2025 verða þess í stað settar skýringar í fjárhagsáætlunina um það hvernig einstaka liðir styðja við pólitísku markmiðin í hinum ýmsu samstarfsáætlunum. Upplýsingar um árangurinn verða á hinn bóginn fluttar í ársskýrsluna þar sem fylgt verður eftir og metið hverju starfsemi Norrænu ráðherranefndarinnar hefur skilað í heild sinni.

Almenn pólitísk markmið Norrænu ráðherranefndarinnar er að finna í samstarfsáætlunum fagsviðanna 2025–2030 sem jafnframt eru fyrsta skrefið í markmiða- og árangursstjórnuninni. Markmið og undirmarkmið sviðanna lýsa langtímaáhrifum sem Norræna ráðherranefndin ætlar breytingunum að hafa. Starfsáætlanirnar eru næsta skref en þar er fjallað um aðgerðarsviðin sem sviðin leggja áherslu á til að ná þeim árangri og áhrifum sem stuðla eiga að tilætluðum breytingum.

Samstarfs- og starfsáætlanirnar eru útgangspunkturinn og leiðbeinandi um hvaða tilteknu aðgerðir ber að fjármagna með fjárveitingum sviðanna. Eru það aðgerðir á grunni framlaga af fjárhagsáætlun Norrænu ráðherranefndarinnar sem öllu ráða um árangurinn af starfseminni í lengd og bráð.

Ákvarðanir um ráðstöfun fjármuna byggjast á aðgerðalýsingum sem mæla fyrir um skipulega samverkun fyrirhugaðrar nýtingar tilfanga í þágu aðgerðanna, verkefna og árangursvæntinga með hliðsjón af markmiðum og undirmarkmiðum samstarfsáætlananna.

Skilgreina þarf vísa svo að unnt verði að mæla árangur og skammtímaáhrif aðgerðanna með reglulegu millibili. Væntar samfélagsbreytingar af völdum aðgerðanna verða ekki mældar frá einni aðgerð til annarrar heldur í ályktunum um hvernig þær leiði til breytinganna til langs tíma litið.

Norræna ráðherranefndin reiðir sig þannig alfarið á skýrslugjöf um aðgerðirnar þegar hún fylgist með framvindu og árangri þeirra. Skýrslurnar, sem hafa bæði að geyma eigindlegar og megindlegar upplýsingar, verða kerfisbundið kallaðar inn og eiga að gefa skýra mynd af hve vel gengur að nálgast uppsett markmið.

Meginávinningurinn af starfsemi Norrænu ráðherranefndarinnar verður kynntur í árlegri árangursskýrslu framkvæmdastjórans þar sem farið verður vítt yfir sviðið en þar á að vera unnt að finna hag- og lykiltölur, greiningar og úttektir af árangri og áhrifum sviðanna og þeirra aðgerða sem hafnar eru og lokið er.

Reikna má með aðlögunartíma uns unnt verður að fylgja eftir markmiðum og árangri með nýja kerfinu. Greint verður frá uppfyllingu markmiðanna í fjárhagsáætlunum áranna 2023 og 2024 í sérstökum skýrslum sem framkvæmdastjórinn tekur saman. Árangurinn af árinu 2023 verur kynntur haustið 2024.

Þegar samstarfsráðherrarnir samþykkja fjárhagsáætlunina ber þeim samkvæmt fjárhagsreglunum að veita umboð til ráðstöfunar fjár af hverjum lið.

Fagráðherranefndirnir framselja þær heimildir sínar til viðkomandi embættismannanefnda. Framkvæmdastjórinn er framseljandi að ráðstöfunarrétti ákveðinna fjárhagsliða á sviði ráðherranefndar samstarfsráðherranna eins og áður.

Almennar reglur: Samstarfsráðherrarnir geta í sérstökum tilvikum og innan þeirra eigin ramma fært fé milli fjárhagsliða. Þeim er það einnig heimilt fyrir hönd annarra sviða að tillögu viðkomandi ráðherranefndar. Heimildinni skal beitt í samráði við Norðurlandaráð. Hún hefur stoð í 10. gr. Fjárhagsreglnanna.