Fjárhagsáætlun 2021 – verkfæri við framkvæmd Framtíðarsýnar okkar fyrir 2030

Fjárhagsáætlun Norrænu ráðherranefndarinnar fyrir árið 2021 er sérstök fyrir margra hluta sakir. 

Hún er fyrsta fjárhagsáætlun Framtíðarsýnar okkar fyrir 2030 og jafnframt sú fyrsta þar sem horft er til fjögurra ára tímabils. Þá er fjárhagsáætlunin unnin á tímum þegar óvissa ríkir vegna kórónufaraldursins.

Framtíðarsýn okkar fyrir 2030, að Norðurlönd verði sjálfbærasta og samþættasta svæði heims, var samþykkt af forsætisráðherrunum í ágúst 2019. Skilaboðin eru skýr: Vilji er til þess að auka metnað í norrænu samstarfi og beina sjónum að helstu áskorunum samtímans í umhverfis- og loftslagsmálum. Þetta kallar á breytta forgangsröðun og skýrar áherslur í starfinu. Þess vegna ákváðu samstarfsráðherrarnir í byrjun árs 2020 að gera sögulegar breytingar á forgangsröðun í fjárhagsáætluninni. Markmiðið er að skapa betra jafnvægi milli stefnumarkandi áherslusviða á árunum 2021-2024, þau eru græn Norðurlönd, samkeppnishæf Norðurlönd og félagslega sjálfbær Norðurlönd. 

Aðrar stórar breytingar verða þær að á árinu 2021 tekur Norræna ráðherranefndin upp þau vinnubrögð að líta til lengri tíma í senn. Við gerð fjárhagsáætlunar ársins 2021 sem nú er samþykkt er einnig unnin spá fyrir árin 2022-2024. Á þann hátt skapast forsendur fyrir því að geta unnið til lengri tíma litið og eflir það framkvæmd Framtíðarsýnar okkar fyrir 2030.

Framkvæmd framtíðarsýnarinnar byggist á framkvæmdaáætlun Framtíðarsýnar okkar fyrir 2030 en hún var samþykkt á þingi Norðurlandaráðs í lok október 2020. Markmið á næstu fjórum árum eru að hægt verði að sýna greinilega fram á aðgerðir sem framfylgja markmiðum framtíðarsýnarinnar, enn fremur að efla þverlæg sjónarmið í öllu starfi Norrænu ráðherranefndarinnar. Vinnan felst einnig í að setja mælanleg markmið og vísa svo hægt verði að fylgja eftir áhrifum og árangri starfsins á skýran hátt. Í árlegri fjárhagsáætlun er greint nákvæmlega frá því hvernig aðgerðir og verkefni sem eru fjármögnuð stuðla að því að uppfylla markmið framtíðarsýnarinnar. 

Við undirbúning framkvæmdar Framtíðarsýnar okkar fyrir 2030 hafa allar norrænar ráðherranefndir og norrænar stofnanir tekið þátt í að bera kennsl á markmið og átaksverkefni sem þörf er á til þess að framtíðarsýnin megi verða að veruleika. Þá hafa samráðsfundir með borgarasamfélaginu, meðal annars ungu fólki í öllum löndunum, verið mikilvægur grundvöllur starfsins.

Við allan undirbúning framkvæmdar Framtíðarsýnar okkar fyrir 2030 hefur verið lifandi samráð milli Norrænu ráðherranefndarinnar og Norðurlandaráðs. Gott og stefnumarkandi samráð við Norðurlandaráð eykur líkur á að markmiðum framtíðarsýnarinnar verði náð og hafa framlög Norðurlandaráðs haft greinileg áhrif á allt ferlið við gerð fjárhagsáætlunar ársins 2021. 

Þegar vinnan að framtíðarsýninni stóð sem hæst braust COVID-19 faraldurinn út. Nú stöndum við frammi fyrir stórum áskorunum – en einnig tækifærum – í norrænu samstarfi á komandi árum. Samstarfsráðherrarnir eru einhuga um að halda langtíma framtíðarsýn og markmiðum hennar til streitu. Margir málaflokkar sem lögð hefur verið skýr áhersla á frá því að framtíðarsýnin var samþykkt, til að mynda að greitt verði fyrir grænum og félagslega sjálfbærum umskiptum með nýsköpun og samkeppnisfærni, eru einnig öflug tæki til að bregðast við krísunni af völdum COVID-19. Norrænt samstarf er vel í stakk búið fyrir framtíðina.

Paula Lehtomäki, framkvæmdastjóri Norrænu ráðherranefndarinnar

Viðræður við Norðurlandaráð og samkomulag um fjárhagsáætlun

Haustið 2020 fóru fram pólitískar viðræður Norðurlandaráðs og Norrænu ráðherranefndarinnar um fjárhagsáætlunartillögu ráðherranefndarinnar. Samkomulag náðist um eftirfarandi breytingar/skýringar í fjárhagsáætlun ársins 2021:

• að Norræni menningarsjóðurinn hlýtur, til viðbótar við frátekið fé í fjárhagsáætlun, 750.000 DKK til verkefna sem eiga að milda höggið af völdum COVID-19 á menningarsviði. Féð verður sótt í 40 milljóna sjóðinn sem á m.a. að mæta afleiðingum COVID-19;
   
• að Orkester Norden hlýtur, til viðbótar við frátekið fé í fjárhagsáætlun, 50.000 DKK. Féð verður sótt í fjárlagalið 4-2208, Stefnumarkandi átaksverkefni undir lið ráðherranefndarinnar um menningarmál, MR-K;
   
• að Norræna bókmenntavikan hlýtur 250.000 DKK. Féð verður sótt í 40 milljóna sjóðinn;
   
• að menningarstyrkjaáætlun Norrænu stofnunarinnar á Grænlandi, NAPA, hlýtur 350.000 DKK til viðbótar við frátekið fé í fjárhagsáætlun. Féð verður sótt í fjárlagalið 4-2208 Stefnumarkandi átaksverkefni undir lið ráðherranefndarinnar um menningarmál, MR-K;
   
• að forvarnir gegn sjálfsvígum verða áfram í forgrunni hjá norræna vinnuhópnum um geðheilsu, hugað verður sérstaklega að forvörnum gegn sjálfsvígum við undirbúning á leiðtogafundi um geðlækningar sem haldinn verður á formennskuári Finnlands 2021;
   
• að félagsmálasvið leggur áfram áherslu á aðgerðir sem geta átt þátt í að fyrirbyggja sýklalyfjaónæmi, m.a. innan ramma aðgerða tengdum COVID-19 sem fagsviðið mun vinna með á árinu 2021;
   
• að félagsmálasvið leggur áfram áherslu á geðheilsu í yfirliti sem verið er að vinna á vegum sænska formennskuverkefnisins VOPS (um fjarheilbrigðisþjónustu). Á árinu 2021 verður einnig verkefni ýtt úr vör um fjarheilbrigðisþjónustu 2.0 í þeim tilgangi að greiða fyrir innleiðingu stafrænna lausna í hjúkrun og umönnun. Verkefnið er þverlægt og er unnið innan ramma framkvæmdaáætlunar framtíðarsýnarinnar;
   
• að auk frátekins fjár í fjárhagsáætlun renna 500.000 DKK til stuðnings norrænu tungumálasamstarfi undir fjárlagalið 2-2544 Norrænt tungumálasamstarf. Féð verður sótt í 40 milljóna sjóðinn (250.000 DKK) og í fjárlagalið 2-2506 Stefnumarkandi norrænt menntamálasamstarf undir lið ráðherranefndarinnar um menntamál og rannsóknir, MR-U (250.000 DKK);
   
• að ráðherranefnd um samgöngumál, MR-Transport, verður ekki sett á laggirnar að sinni. Málið var rætt nú síðast á fundi norrænu samstarfsráðherranna í september 2020 en niðurstaðan varð sú að löndin væru ekki einhuga að svo stöddu. Þetta útilokar þó ekki samstarf á öðrum stjórnsýslustigum. Í framkvæmdaáætlun framtíðarsýnar Norrænu ráðherranefndarinnar fyrir 2030 er töluverðri upphæð ráðstafað til vinnu að grænum samgöngum;.
   
• að 1,0 millj. DKK verður eyrnamerkt fjármögnun á kennslugáttinni „Norden i Skolen“ undir fjárlagalið 1-0410 „Starfsstyrkur til Sambands norrænu félaganna“.

​

Rammi fjárhagsáætlunar Norrænu ráðherranefndarinnar 2021

Rammi fjárhagsáætlunar Norrænu ráðherranefndarinnar árið 2021 nemur samtals 969.023__þús. DKK (á verðlagi ársins 2021) og er það óbreyttur rammi að raungildi miðað við fjárhagsáætlun ársins 2020.

Rammann er hægt að sundurliða á eftirfarandi hátt:

Vegna framreiknings í fjárhagsáætlun ársins 2021 koma til verðbætur að upphæð 18.373 þús. DKK, en það jafngildir hækkun fjárhagsáætlunar um u.þ.b. 1,9%. Umreikningur fjárveitinga til stofnana úr gjaldmiðli þeirra í danskar krónur felur í sér lækkun á fjárhagsáætlun að fjárhæð 16.897 þús. DKK. Taka ber fram að þetta hefur engin raunveruleg áhrif á umfang fjárhagsáætlunarinnar (og framlög landanna) eða upphæð fjárveitinga til stofnana. Gengi gjaldmiðla er eingöngu notað til að umreikna fjárveitingar til stofnana í danskar krónur, en þær eru greiddar út í gjaldmiðli búsetulandsins.

Samanburður á fjárhagsáætlunum fyrir árin 2021 og 2020

Áætlanir Norrænu ráðherranefndarinnar á starfsárinu 2021

Norræna ráðherranefndin er formlegur samstarfsvettvangur norrænu ríkisstjórnanna. Starf ráðherranefndarinnar byggist á Helsingforssamningnum frá árinu 1971.

Löndin gegna til skiptis formennsku í Norrænu ráðherranefndinni í eitt ár í senn. Finnland gegnir formennsku á árinu 2021 á eftir Danmörku.

Norrænu samstarfsráðherrarnir (MR-SAM) bera almenna ábyrgð á samhæfingu starfsins innan Norrænu ráðherranefndarinnar. Samstarfið fer fram í tíu fagráðherranefndum og einni sérskipaðri ráðherranefnd um stafræna væðingu.

Framtíðarsýn okkar fyrir 2030: Norðurlöndin verði sjálfbærasta og samþættasta svæði heims

Norðurlöndin samþykktu í ágúst 2019 nýja framtíðarsýn Norrænu ráðherranefndarinnar, að Norðurlöndin verði sjálfbærasta og samþættasta svæði heims. 

Framtíðarsýnin hefur leitt til breyttrar forgangsröðunar og átaksverkefna til að tryggja að allt starf styðji á skýran hátt hin þrjú stefnumarkandi áherslusvið sem eru græn Norðurlönd, samkeppnishæf Norðurlönd og félagslega sjálfbær Norðurlönd. 

Allt starf Norrænu ráðherranefndarinnar á að stuðla að framkvæmd Framtíðarsýnar okkar fyrir 2030 og hinna þriggja stefnumarkandi áherslusviða. Við undirbúning framkvæmdar Framtíðarsýnar okkar fyrir 2030 tóku allar norrænar ráðherranefndir og norrænar stofnanir þátt í að bera kennsl á markmið og átaksverkefni sem þörf er á til þess að framtíðarsýnin megi rætast á næstu fjórum árum. Norðurlandaráð lagði fram áherslumál ráðsins og haft hefur verið stöðugt samráð um þessi málefni við gerð fjárhagsáætlunarinnar. Þá hafa verið haldnir samráðsfundir með borgarasamfélaginu, þar á meðal ungu fólki í öllum löndunum. 

Með hliðsjón af því sem þar kom fram samþykktu samstarfsráðherrarnir í febrúar 2020 tólf almenn markmið hinna stefnumarkandi áherslusviða og breytta forgangsröðun í fjárhagsáætlun. Ákvörðunin felur í sér breytingar á forgangsröðun fjár til ráðherranefndanna í þeim tilgangi að efla grænt frumkvæði og skapa á þann hátt betra jafnvægi milli stefnumarkandi áherslusviða framtíðarsýnarinnar. Breytingar á forgangsröðun fjár verða innleiddar í áföngum á tímabilinu 2021–2024. 

Þegar breytingarnar eru gengnar í gegn verður búið að endurskoða 170 millj. DKK árið 2024, eða rúmlega 1/6 af heildarfjárhagsáætlun Norrænu ráðherranefndarinnar en hún nemur um einum milljarði DKK. Það er einkum græna sviðið sem mun eflast með meira en 100 millj. DKK aukningu árið 2024 þegar áhrif endurskoðunarinnar eru komin í ljós, en strax á árinu 2021 er umtalsverðu fé veitt í græn verkefni.

Vinnan að því að tryggja að norrænt samstarf stuðli að framkvæmd Framtíðarsýnar okkar fyrir 2030 er miðlæg í starfi og fjárhagsáætlun Norrænu ráðherranefndarinnar á árinu 2021. Heildarrammi norrænu fjárhagsáætlunarinnar helst óbreyttur miðað við 2020.

Í fjárhagsáætlun ársins 2021 er tekið fram í inngangsorðum hvers fjárlagsliðs hvernig verkefni og framlög í starfi Norrænu ráðherranefndarinnar fylgja markmiðum framtíðarsýnarinnar. Við gerð fjárhagsáætlunar fyrir hvern fjárlagalið er einnig skoðað hvort verkefnin framfylgi að einhverju leyti þverlægum áherslum á jafnrétti, sjálfbærni (heimsmarkmið SÞ) og málefni barna og ungmenna. 

Þverlæg framkvæmdaáætlun fyrir tímabilið 2021–2024 á að efla þverfaglegt samstarf um að uppfylla markmið framtíðarsýnarinnar. Markmiðið er að hægt verði að sýna greinilega fram á að verkefnin framfylgi markmiðum framtíðarsýnarinnar og efli þverlæg sjónarmið í öllu starfi Norrænu ráðherranefndarinnar. Vinnan felst einnig í að setja mælanleg markmið og vísa svo hægt verði að fylgja eftir áhrifum og árangri starfsins. Í framkvæmdaáætluninni er lögð sérleg áhersla á þverfaglegt samstarf með 40 milljóna sjóði á ári hverju sem samstarfsráðherrarnir stofnuðu til þegar þeir samþykktu framkvæmdaáætlunina formlega í nóvember 2020. Framkvæmdaáætlunina má lesa hér í heild sinni.

Til að styðja framkvæmd nýrrar framtíðarsýnar og framkvæmdaáætlunar hennar samþykktu samstarfsráðherrarnir bráðabirgðaramma fjárhagsáætlunar fyrir árin 2022–2024. Rammarnir eru til bráðabirgða enda eru þeir háðir samþykki þjóðþinganna á ári hverju. 

Fjárhagsáætlun ársins 2021 er unnin með hliðsjón af tillögum fagráðherranefndanna að forgangsröðun og var hún lögð fram sem tillaga framkvæmdastjórans í júní 2020. Að því loknu var tillagan send löndunum til umsagnar. Samstarfsráðherrarnir samþykktu fjárhagsáætlunartillöguna í september 2020. Norrænu samstarfsráðherrarnir samþykktu síðan endanlega fjárhagsáætlun ársins 2021 og framkvæmdaáætlun fyrir tímabilið 2021–2024 í nóvember 2020 eftir viðræður við Norðurlandaráð. Norðurlandaráð samþykkti fjárhagsáætlunartillöguna í desember 2020.

Eftirfylgni við árangur og matsaðgerðir hjá Norrænu ráðherranefndinni

Eftirfylgni við árangur og matsaðgerðir eru mikilvæg verkfæri í fjárhagsáætlunarferli Norrænu ráðherranefndarinnar. Á þann hátt er hægt að nýta þekkingu sem skapast sem grundvöll fyrir ný pólitísk frumkvæði. Í inngangsorðum hverrar ráðherranefndar í fjárhagsáætlunarritinu og undir hverjum fjárlagalið er greint frá árangri fjárveitingarinnar. Greinargerðir um árangur og matsaðgerðir verða væntanlega látnar liggja í vaxandi mæli til grundvallar þegar fé er forgangsraðað í norrænu fjárhagsáætluninni. Við gerð fjárhagsáætlunar ársins 2021 er miðað við árið 2019 en það er síðasta árið þar sem ársreikningi er lokið og hægt er að meta árangurinn á. Árið 2019 voru um 430 pólitískt samþykkt markmið þvert á allar ráðherranefndir. Af þeim teljast um 99% vera uppfyllt að fullu eða að hluta en 1% telst ekki uppfyllt eins og sjá má á myndinni hér að neðan. 

Tekjuliðir fjárhagsáætlunar og framlög landanna

Starfsemi ráðherranefndarinnar er aðallega fjármögnuð með beinum framlögum landanna. Grundvallarreglan er sú að framlög landanna samsvari heildarfjárhagsramma að frádregnum gjöldum af launum starfsfólks, nettóvaxtatekjum og öðrum tekjum, sbr. töflu hér á eftir. Framlög landanna eru ákveðin samkvæmt skiptireglu sem styðst við hlutdeild landanna í samanlögðum vergum þjóðartekjum miðað við framleiðsluverð síðustu tveggja ára sem tölur liggja fyrir um á Norðurlöndum (fyrir fjárhagsáætlun 2021 eru það árin 2017 og 2018).

Greiðsluákvæði æðri menntunar

Samningur um aðgang að æðri menntun kveður á um að greiðslur milli landa skuli gerðar upp í framlögum þeirra til árlegrar fjárhagsáætlunar Norrænu ráðherranefndarinnar. Ákvæðið hefur áhrif á framlög landanna í hinn samnorræna sjóð. Greiðsluákvæðið gildir um Danmörku, Finnland, Noreg og Svíþjóð. Greiðsluákvæðið gildir ekki um Ísland, Álandseyjar, Færeyjar og Grænland. Er því tekið tillit til innbyrðis skiptingar greiðslna milli Danmerkur, Finnlands, Noregs og Svíþjóðar samkvæmt greiðsluákvæðinu í framlögum landanna til fjárhagsáætlunar Norrænu ráðherranefndarinnar. Árið 2018 var ákveðið að framlengja samninginn enn um sinn. 

Í samningnum er ákvæði um að greiða skuli fyrir 75% námsfólks sem fær námslán í búsetulandinu samkvæmt reglum sem þar gilda og er innritað í háskólanám í öðru landi sem kveðið er á um í 1. gr. samningsins. Nemar í rannsóknarnámi og ósérgreindu háskólanámi eru ekki taldir með í útreikningunum. 

Árleg greiðsla fyrir hvern námsmann er 31.954 DKK árið 2021. 

Ráðherranefndinni berast hagtölur frá menntasjóðum landanna sem stuðst er við þegar reiknaður er út fjöldi námsfólks sem fer á milli landa og ákvæðið gildir um.

Hér að neðan sjást framlög landanna til Norrænu ráðherranefndarinnar í eigin gjaldmiðli samkvæmt gengi sem samstarfsráðherrarnir ákveða. Í fjárhæðunum er tekið tillit til greiðsluákvæðis æðri menntunar.

Þróun fjárhagsramma Norrænu ráðherranefndarinnar

Ein leið til að sjá hvernig fjárhagsrammi Norrænu ráðherranefndarinnar þróast um langt skeið er að bera hann saman við samanlagða verga þjóðarframleiðslu landanna. Verg þjóðarframleiðsla Norðurlanda er samanlögð verg þjóðarframleiðsla Danmerkur, Finnlands, Íslands, Noregs og Svíþjóðar. Súluritið hér að neðan sýnir hlutfall fjárhagsrammans af vergri þjóðarframleiðslu landanna frá árinu 1995. Það sýnir að fjárhagsrammi ráðherranefndarinnar hefur minnkað hlutfallslega á tímabilinu í samanburði við verga þjóðarframleiðslu.

Samanburðurinn er gerður á tímabilinu 1995–2019 þar sem vísitala ársins 1995 er 100. Þetta tímabil var valið vegna þess að tölur um verga þjóðarframleiðslu frá þessum árum lágu fyrir við gerð fjárhagsáætlunarinnar. Helsta skýringin á hlutfallslegri aukningu fjárhagsrammans 2009 er efnahagskreppan 2008. Verg þjóðarframleiðsla allra landanna dróst saman á árinu 2009 miðað við 2008. Fjárhagsáætlun ráðherranefndarinnar var því hlutfallslega hærri árið 2009 miðað við verga þjóðarframleiðslu landanna.  

Hlutfall norrænnar fjárhagsáætlunar af vergri þjóðarframleiðslu landanna

Heimild: Eurostat, maí 2020

Þróun fjárhagsáætlunar á árunum 2008–2021

Samstarfsráðherrarnir samþykktu fjárhagsramma ársins 2021 og er hann sambærilegur ramma ársins 2020. 

Hækkun milli ára 2007–2008 ber að skoða í ljósi þess að ákveðið var í fjárhagsáætlun 2008 að fjármagna hluta hnattvæðingarverkefnis sem forsætisráðherrarnir kynntu í Punkaharju í Finnlandi í júní 2007. Heildarrammi verkefnisins var 60 millj. DKK og var aðgerðaramminn rýmkaður um 35 millj. DKK. 

Sökum gengisbreytinga dróst fjárhagsramminn saman á föstu verðlagi milli áranna 2009 og 2010 en fjárhagsrammi ársins 2011 náði ekki sömu stærð og árið 2009. Ástæðan var sú að gengi norsku og sænsku krónunnar lækkaði töluvert gagnvart dönsku krónunni frá seinni hluta árs 2008 fram á mitt ár 2009. Hækkunin milli áranna 2011 og 2012 hélt áfram árið 2013 vegna gengisbreytinga þegar norska og sænska krónan styrktust gagnvart dönsku krónunni. Skýra má tiltölulega mikið hrap á föstu verðlagi á árinu 2015 miðað við 2014 og áfram á árinu 2016 með því að norska og sænska krónan veiktust gagnvart dönsku krónunni en einnig með niðurskurði í fjárhagsáætlun á árunum 2014–2016. Gengi norsku og sænsku krónunnar hélt áfram að falla sem skýrir lækkunina á tímabilinu 2016–2021.

Þróun fjárhagsáætlunar á árunum 2008–2021​

Þróun óráðstafaðs fjár á árunum 2016–2019

Óráðstafað fé er skilgreint sem fé sem ekki er búið að ákveða hvernig eigi að verja. Óráðstafað fé kemur einungis fyrir í fjárlagaliðum sem varða framlög til verkefna og áætlana vegna þess að framlög ráðherranefndarinnar til stofnana og samtaka eru greidd að fullu til utanaðkomandi aðila sem hafa ráðstöfunarrétt yfir fénu. Þess vegna er þetta fé alltaf skilgreint sem 100% ráðstafað fé í fjárhagsáætlun ráðherranefndarinnar. Fjárveitingar til verkefna og styrkja námu alls um 61% af fjárhagsramma ráðherranefndarinnar árið 2019. 

Þegar fjárhagsáætlunarferlið var endurskoðað og hugmyndalisti framkvæmdastjórans samþykktur árið 2007 ákváðu samstarfsráðherrarnir að innleiða 20%-reglu með lágmarksupphæð sem nam 200.000 DKK. Í henni fólst að ekki mátti yfirfæra meira en 20% af tilteknum fjárlagalið til næsta árs en þó allt að 200.000 DKK. Þegar fjárhagsáætlunin var endurskoðuð árið 2014 var reglunni breytt í 15%-reglu og lágmarksfjárhæðin lækkuð í 150.000 DKK. Þessi mörk eru sett af tilliti til lágra fjárlagaliða, sem kæmu illa út ef eingöngu væri beitt hlutfallsútreikningi.

Samstarfsráðherrarnir ákváðu í maí 2009 að frá og með starfsárinu 2009 skyldi fé sem stæðist ekki 15%-regluna renna aftur til landanna þar til búið væri að endurgreiða samtals 35 millj. DKK. Ákvörðunin var tekin í ljósi þess að fjárhagsramminn hafði verið aukinn í eitt sinn árið 2008 um 35 millj. DKK til fjármögnunar á hnattvæðingarverkefnum.

Á myndritinu hér að neðan sést óráðstafað fé á árunum 2016–2019, enn fremur hvernig óráðstafað fé raðast á ráðherranefndirnar í þús. DKK og hlutfall þess af heildarfjárhagsramma fagsviðanna.

Þróun óráðstafaðs fjár á árunum 2016–2019

Þróun lausafjárstöðu

Á línuritinu hér að neðan eru tvær línur. Bláa línan sýnir hámark lausafjárstöðu á hverjum ársfjórðungi, sú rauða sýnir lágmark hennar. Lausafjárstaða er heildarlausafjárstaða ráðherranefndarinnar þegar lausafé í erlendum gjaldmiðli hefur verið umreiknað í danskar krónur.

Þegar nýtt fjárhagskerfi var tekið í notkun urðu tæknilegar truflanir á framkvæmd greiðslna hluta ársins 2019 og 2020. Fyrir vikið var lausafjárstaðan hærri en hún hefði verið undir eðlilegum kringumstæðum. Því hefur línuritið ekki verið uppfært enda hefði það verið villandi. Í lok nóvember 2020 nam lausafé Norrænu ráðherranefndarinnar um 260 millj. DKK. 

Árið 2008 fóru greiðslur landanna að berast fjórum sinnum á ári í stað tvisvar og hafði það áhrif á hreyfingar lausafjárstöðu ráðherranefndarinnar. Um mitt ár 2014 fóru löndin að inna greiðslur af hendi átta sinnum á ári, fjórar greiðslur í dönskum krónum og fjórar í eigin gjaldmiðli. 

Samstarfsráðherrarnir ákváðu í nóvember 2010 að færa greiðslur landanna til um tvo mánuði. Áhrifin urðu þau að heildarlausafjárstaða ráðherranefndarinnar lækkaði verulega strax á árinu 2011 og á ákveðnum tímum árs er hún nálægt núlli. Því ákvað norræna samstarfsnefndin (NSK) í desember 2018 til bráðabirgða að breyta inngreiðslukerfinu árið 2019 á þann hátt að löndin greiddu 40% af framlögum sínum í dönskum krónum á fyrsta ársfjórðungi en 20% á seinni ársfjórðungum. Þessu fyrirkomulagi var haldið áfram 2020 og 2021. Áhrif fyrirkomulagsins verða metin árið 2021 með það fyrir augum að finna varanlega lausn á lausafjárvandanum.

Yfirlit yfir fjárlagaliði fjárhagsáætlunar Norrænu ráðherranefndarinnar

Fylgiskjal

Um þessa útgáfu

Verkefna- og fjárhagsáætlun 2021 – samantekt

PolitikNord: 2021:716
ISBN  978-92-893-6947-3 (PDF)
ISBN  978-92-893-6948-0 (ONLINE)
http://doi.org/10.6027/politiknord2021-716

© Norræna ráðherranefndin 2021

Umbrot: Mette Agger Tang

Norrænt samstarf

Norræna samstarfið er eitt umfangsmesta svæðissamstarf í heimi. Samstarfið byggist á legu landanna, sameiginlegri sögu þeirra og menningu. Að samstarfinu koma Danmörk, Finnland, Ísland, Noregur og Svíþjóð auk Álandseyja, Færeyja og Grænlands.

Norræna samstarfið er pólitískt, efnahagslegt og menningarlegt og lætur muna um sig í evrópsku og alþjóðlegu samstarfi. Löndin stuðla sameiginlega að öflugum Norðurlöndum í öflugri Evrópu.

Með norrænu samstarfi er hagsmuna svæðisins gætt og norræn gildi efld í hnattrænu samhengi. Sameiginleg gildi landanna styrkja stöðu Norðurlanda og skipa þeim meðal þeirra svæða í heiminum þar sem nýsköpun og samkeppnishæfni er mest.

Norræna ráðherranefndin
Nordens Hus
Ved Stranden 18
DK-1061 Kaupmannahöfn
www.norden.org

Hlaða niður og panta norræn rit: www.norden.org/nordpub.